Từ một người lính triều Nguyễn đến nghĩa sĩ hưởng ứng phong trào Cần Vương, Vũ Đính để lại dấu ấn trong cả chiến trận lẫn đời sống làng xã. Sau biến cố thời cuộc, ông trở về quê, góp sức khôi phục từ đường, củng cố nền nếp dòng họ và xây dựng Đông Xương.
Theo gia phả họ Vũ đại tôn, Vũ Đính sinh năm 1827 (Đinh Hợi, Minh Mệnh thứ 8) tại Giáp Trung Đình, làng Đông Xương, tổng Vạn Phần, huyện Đông Thành, phủ Diễn Châu, xứ Nghệ (nay thuộc xóm Đông Mỹ, xã Hải Châu, Nghệ An). Ông là con út của cụ Vũ Huy Cảnh và bà Ngô Thị Du.
Sinh ra trong gia đình tương đối khá giả, ông được cho ăn học đầy đủ, sớm bộc lộ thể chất khỏe mạnh, tư chất thông minh, am hiểu thiên văn, địa lý. Năm 1843, khi mới 16 tuổi, ông mồ côi cả cha lẫn mẹ.
Năm 19 tuổi, Vũ Đính được tuyển vào quân ngũ, được điều vào Nam Kỳ lục tỉnh tham gia xây dựng Hiếu Lăng (lăng vua Thiệu Trị), sau đó ra Bắc Kỳ làm nhiệm vụ trấn giữ vùng biên Lào Cai. Nhờ năng lực và tinh thần trách nhiệm, ông được triều đình ban cấp bằng Ngũ trưởng.
Tuy nhiên, trước bối cảnh triều Nguyễn liên tiếp ký các hiệp ước với thực dân Pháp, đất nước rơi vào thế bị động, ông xin cáo quan về quê. Trở lại Đông Xương, Vũ Đính tham gia công việc làng xã, lần lượt đảm nhiệm các chức vụ Phó lý, Thủ khoản, rồi Chánh Quản đoàn của tổng Vạn Phần, Thủ giáp của làng.
Tháng 7/1885, sau sự kiện kinh đô Huế thất thủ, vua Hàm Nghi ban chiếu Cần Vương, kêu gọi toàn dân kháng Pháp. Hưởng ứng lời hiệu triệu, Vũ Đính tham gia nghĩa quân do Nguyễn Xuân Ôn lãnh đạo. Với kinh nghiệm võ nghệ và hiểu biết địa bàn, ông được giao chức Quản huyện, phụ trách tuần tra, bảo vệ địa phương.
Nghĩa quân đã tổ chức nhiều trận đánh tại Cầu Giát, Tây Khê, Đồn Sy, Thừa Sủng, Cầu Đậu, Bảo Nham, thành Diễn Châu…, gây tiếng vang lớn trên địa bàn Nghệ An. Tuy nhiên, sau khi cuộc khởi nghĩa thất bại năm 1887, thực dân Pháp tiến hành đàn áp, đốt phá nhà cửa của ông và từ đường dòng họ, chỉ còn lại phần Trung đường bị cháy xém.
Sau biến cố, Vũ Đính tiếp tục gắn bó với quê hương. Năm 1889, ông được bầu làm Chánh xã làng Đông Xương khi đã 65 tuổi. Đến năm 1891, ông đứng ra dựng lại nhà ở, vận động con cháu trùng tu từ đường, khôi phục hai tòa Trung đường và Thượng đường. Những năm tiếp theo, ông tiếp tục bổ sung đồ thờ, chỉnh lý gia phả, củng cố nền nếp dòng tộc.
Từ một người lính triều Nguyễn đến nghĩa sĩ Cần Vương, rồi trở về làm người giữ gìn hồn cốt quê hương, Vũ Đính là hình ảnh tiêu biểu của lớp người Nghệ An cuối thế kỷ XIX – kiên cường trước thời cuộc, bền bỉ dựng xây truyền thống cho hậu thế.
