GS, ANH HÙNG LAO ĐỘNG VŨ KHIÊU — MỘT HỌC GIẢ, NHÀ NGHIÊN CỨU VĂN HÓA, XÃ HỘI HÀNG ĐẦU CỦA VIỆT NAM VÀ LÀ NGƯỜI CON ƯU TÚ DÒNG HỌ VŨ VÕ
Giáo sư, Anh hùng Lao động Vũ Khiêu — Nhà văn hóa lớn của dân tộc Việt Nam
Giáo sư, Anh hùng Lao động (GS AHLĐ) Đặng Vũ Khiêu là một trong những trí thức tiêu biểu nhất của Việt Nam trong thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, được ghi nhớ như một học giả sâu rộng, nhà nghiên cứu văn hóa – xã hội danh tiếng và người đặt nền móng cho nhiều ngành khoa học xã hội trong nước.
Giáo sư, Anh hùng Lao động Vũ Khiêu — Nhà văn hóa lớn của dân tộc Việt Nam
Quá trình hoạt động và cống hiến
Sinh ngày19/9/1916 tại làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định, GS – Vũ Khiêu sớm bộc lộ tư chất uyên bác trong học tập và nghiên cứu. Sau khi tốt nghiệp nghiệp tú tài trường Bonnal xưa (nay là Trường Trung học phổ thông Ngô Quyền, Hải Phòng) từ thời thuộc Pháp. Năm 1935, ông về Hà Nội dạy học và đi theo cách mạng, ông vào Hà Nội dạy học và bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng trước Cách mạng Tháng Tám 1945.
Trong suốt sự nghiệp, ông đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong hệ thống văn hóa, truyền thông và khoa học xã hội như:
- Giám đốc bộ phận văn hóa của vùng Việt Bắc thời kháng chiến chống Pháp.
- Phó Tổng Giám đốc Hãng Thông tấn Việt Nam.
- Người đầu tiên đứng đầu Viện Xã hội học – đặt nền tảng cho ngành xã hội học Việt Nam.
- Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học Xã hội (nay là Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam.
- Ông là một trong những học giả đầu tiên được phong hàm Giáo sư ở Việt Nam, đóng góp hàng trăm công trình nghiên cứu sâu rộng về triết học, đạo đức học, văn hóa, lịch sử, mỹ học cũng như xã hội học.
Trong lĩnh vực văn hóa, GS Vũ Khiêu là tác giả và chủ biên của nhiều tác phẩm có giá trị lớn như:
“Đẹp” (1963), “Anh hùng và nghệ sĩ” (1972), “Cách mạng và nghệ thuật” (1979), bộ sách tiêu biểu “Bàn về văn hiến Việt Nam” và nhiều nghiên cứu sâu sắc về Nguyễn Trãi, Cao Bá Quát… Những công trình này góp phần định hướng và làm phong phú ngành học văn hóa – xã hội ở Việt Nam.
GS Vũ Khiêu cũng là cây bút văn hóa quan trọng trong việc sáng tác văn tế, văn bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, góp phần giữ gìn ký ức lịch sử và tinh thần dân tộc.
Thành tích và vinh danh
Với đóng góp lớn cho nền văn hóa – khoa học nước nhà, ông được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý của Nhà nước:
- Giải thưởng Hồ Chí Minh (1996) cho công trình “Bàn về văn hiến Việt Nam”,
- Danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ Đổi mới (2000),
- Huân chương Độc lập hạng Nhất (2006),
- Danh hiệu Công dân ưu tú Thủ đô Hà Nội nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội…,
Hình ảnh GS Vũ Khiêu chụp cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh
Ngoài ra, ông còn được nhiều quốc gia, tổ chức quốc tế vinh danh cho sự nghiệp nghiên cứu và góp phần thúc đẩy quan hệ văn hóa, học thuật.
Người con họ Vũ Võ với tâm huyết văn hóa và truyền thống
Là người con dòng họ Vũ Võ Việt Nam, GS Vũ Khiêu không chỉ mang trên vai những trọng trách khoa học mà còn là biểu tượng tiêu biểu cho truyền thống học vấn, yêu nước và tinh thần cống hiến không mệt mỏi. Những công trình và tư tưởng của ông không chỉ tạo dựng giá trị khoa học mà còn hun đúc niềm tự hào về văn hóa truyền thống và bản sắc dân tộc. Chính sự nghiệp nghiên cứu sâu rộng đã làm nên tên tuổi của ông trong lịch sử tri thức Việt Nam.
Ngày mất và tưởng niệm
GS Vũ Khiêu qua đời ngày 30/9/2021 tại Hà Nội, thọ 105 tuổi, để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong giới trí thức, bạn bè và công chúng cả nước. Lễ tang của ông được tổ chức trang trọng với sự tham dự và kính viếng của nhiều lãnh đạo Đảng, Nhà nước, học giả và người dân.
Doanh nhân Vũ Duy Bổng – PCT HDDH Vũ – Võ Việt Nam, Chủ tịch HDDH Vũ – Võ Hà Nội tới thắp hương mộ GS Vũ Khiêu
Doanh nhân Vũ Duy Bổng – PCT HDDH Vũ – Võ Việt Nam, Chủ tịch HDDH Vũ – Võ Hà Nội tới thắp hương nơi tưởng niệm GS Vũ Khiêu
Một góc tại nơi tưởng niệm GS Vũ Khiêu
Một số hình ảnh ;
Phần mộ GS – Vũ Khiêu
Nhân ngày an vị mộ phần của GS. AHLĐ Vũ Khiêu, Theo ước nguyện và sự tôn kính đối với di sản văn hóa mà ông để lại, quê hương Nam Định đã có chủ trương đặt tên đường tại thị trấn Xuân Trường mang tên ông, như một biểu tượng ghi nhớ công lao của một nhà khoa học lớn với đất nước. Đồng thời, tuyến đường mới này được đặt cạnh các công trình tưởng niệm các danh nhân khác như cụ Võ Nguyên Giáp — một sự kiện ghi dấu một cách trang trọng sự tri ân của nhân dân đối với những đóng góp lớn lao của thế hệ đi trước cho đất nước.
Con đường mang tên GS – Vũ Khiêu được đặt cạnh con đường Đại tướng Võ Nguyên Giáp
(Thông tin chủ trương đặt tên đường: Nghị quyết 54/NQ-HĐND, ngày 11/07/2024, HĐND tỉnh Nam Định).
Ban thông tin HDDH Vũ – Võ Việt Nam
